Ga naar de inhoud

Actua / De hemel in juli

In juli zijn de nachten nog steeds kort en grijs, toch is de sterrenhemel daarom niet minder interessant. Wie in de zomer 's avonds laat op een donkere plaats zijn blik omhoog richt kan een lichtende band aan de hemel opmerken, de Melkweg. Deze band is eigenlijk een afspiegeling van het sterrenstelsel waarin we wonen en dat we van binnenuit bekijken. In deze band zijn de sterren en andere hemelobjecten meer geconcentreerd dan in andere gebieden aan de hemel.

Hoog in het zuiden vinden we rond middernacht het grote sterrenbeeld Hercules. Erg bekend in dit sterrenbeeld is de bolvormige sterrenhoop M13, één van de helderste bolhopen aan de noordelijke hemel. Reeds met kleine instrumenten is de hoop een indrukwekkend zicht. Met grotere kijkers is de hoop goed op te lossen in individuele sterren. Een andere bolhoop in Hercules is M92, wat minder helder en kleiner dan M13 maar daarom niet minder mooi. Voor iets grotere kijkers kunnen we ook de bolhoop NGC 6229 en de planetaire nevel NGC 6210 vermelden.

Ten zuiden van Hercules vinden we de Slangendrager, een groot sterrenbeeld met weinig heldere sterren, maar wel een aantal vernoemenswaardige deep-sky objecten. De Slangendrager is rijk aan relatief heldere bolhopen, zoals M10, M12, M14 en M107. Verder zijn de open sterrenhoopjes Mel 186 en Cr 350 en de planetaire nevel NGC 6572 een blik waard in een kleine tot middelgrote kijker. Wie een vrij uitzicht heeft op de zuidelijke horizon kan in het uiterste zuiden van de Slangendrager nog een flink aantal bolhopen terugvinden.

Nog zuidelijker en wat naar het oosten vinden we de Boogschutter. Dit sterrenbeeld van de dierenriem bevat het centrum van de Melkweg en is dus zeer rijk aan deep-sky. Helaas komt dit sterrenbeeld bij ons nooit hoog boven de horizon, een vrij uitzicht op de zuidelijke horizon is wederom vereist. Bekende objecten hier zijn de heldere nevels M17 (de Omeganevel), M20 (de Trifidnevel), M8 (de Lagunenevel), de open cluster M24 (Delle Caustiche) en de grote bolhoop M22. Dit alles is nog maar het tipje van de ijsberg, met een kleine tot middelgrote kijker vallen er in de Boogshutter nog een karrevracht aan clusters en nevels waar te nemen. Hiervoor trekt men echter best naar zuidelijker streken.

Vorige maand vermeldden we reeds het sterrenbeeld Slang. Ten noorden van de Boogschutter vinden we de staart van deze slang. Hoewel klein vinden we hier onder andere M16, de bekende Arendnevel, en nog wat sterrenhoopjes die met een kleine kijker waarneembaar zijn.

Ten oosten van de Slangendrager vinden we nog het kleine sterrenbeeld Schild. Ook dit sterrenbeeld maakt deel uit van de Melkweg en bevat zodoende een aantal interessante objecten. M11, bijgenaamd de Wilde Eend Cluster, is een bijzonder rijke open sterrenhoop. Zelfs met een kleine kijker lost deze op in tientallen sterren. Verder vinden we hier nog de open clusters M26, Basel 1, Tr 34, NGC 6664 en NGC 6649, en het bolhoopje NGC 6712.