Ga naar de inhoud

Programma / Actuele onderwerpen sterrenkunde: De eerste waarnemingen van gravitatiegolven - een nieuwe kijk op het heelal

Actuele onderwerpen sterrenkunde: De eerste waarnemingen van gravitatiegolven - een nieuwe kijk op het heelal

11/01/2017
In februari 2016 werd bekendgemaakt dat het LIGO experiment in de Verenigde Staten voor het eerste zwaartekrachtgolven van op de Aarde heeft waargenomen. Het bestaan van zwaartekrachtgolven werd honderd jaar geleden voorspeld door Albert Einstein, als een direct gevolg van zijn Algemene Relativiteitstheorie. De waargenomen zwaartekrachtgolven zijn het gevolg van een botsing van twee zwarte gaten in een dubbelster, die ongeveer 1 miljard jaar geleden plaatsvond.
Dat zwaartekrachtgolven nu voor het eerst zijn waargenomen is bijzonder goed nieuws voor de natuurkunde en de sterrenkunde. De ontdekking toont aan dat de voorspelling van Einstein klopt, en gedetailleerde analyses van de golven zullen in de toekomst een sterke test vormen voor de relativiteitstheorie. Voor de sterrenkunde opent de detectie een volledig nieuw venster om het heelal te kunnen bestuderen. De eerste waarneming zorgde al meteen voor een doorbraak: het is het eerste bewijs van het bestaan van dubbele zwarte gaten.
In deze lezing bespreken we aan de hand van concepten uit de algemene relativiteits¬theorie, wat zwaartekrachtgolven precies zijn, hoe ze ontstaan en hoe ze gedetec¬teerd kunnen worden. We komen uitvoerig terug op de eerste detectie en wat deze betekent voor de wetenschap. Daarnaast blikken we vooruit op het vernieuwende onderzoek dat mogelijk gemaakt wordt door waarnemingen van zwaartekrachtgolven. De combinatie van waarnemingen van zwaartekrachtgolven en van zichtbaar licht, dat we veel beter kennen, opent bijkomende, unieke perspectieven. In dit verband bespreken we de BlackGEM telescopen. Deze worden momenteel in Nederland en België ontwikkeld en zullen vanop de ESO site in La Silla, Chili, op zoek gaan naar optische flitsen die te zien zijn bij de botsing van zwarte gaten en neutronensterren.
Begeleiders:
  • Dr. Steven Bloemen (Radboud Universiteit Nijmegen)
Algemene Info:
Begint om: 20:00
Eindigt om: 22:00
duurt 2 uur
Locatie Leszaal Koetsenhuis, Zeeweg 98, 8200 Brugge